Tanım
Doktora programı, yüksek lisans derecesine sahip bireylerin belirli bir bilim veya uzmanlık alanında ileri düzey bilgi, araştırma yetkinliği ve bağımsız bilimsel çalışma becerisi kazanmalarını amaçlayan lisansüstü eğitim programıdır. Program, dersler, yeterlik sınavı, tez önerisi, tez izleme çalışmaları, özgün bilimsel araştırmaya dayalı doktora tezinin hazırlanması ve tezin savunulması aşamalarından oluşur. Doktora programını başarıyla tamamlayan öğrencilere doktora diploması verilir.
Öğrenim Süreleri
Öğrenim süresi, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kaydolunan programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırılıp yaptırılmadığına bakılmaksızın;
- Doktora programına tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için normal süre 8 (sekiz) yarıyıl olup, en fazla 12 (on iki) yarıyıldır.
- Doktora programına lisans derecesi ile kabul edilenler için normal süre 10 (on) yarıyıl olup, en fazla 14 (on dört) yarıyıldır.
Ders Yükü
- Tezli yüksek lisans derecesi ile doktora programına kabul edilen öğrenciler için program, en az 21 (yirmi bir) yerel krediden oluşan 7 (yedi) ders, seminer dersi, Araştırma Yöntemleri ve Bilimsel Etik dersi, doktora yeterlik sınavı, tez önerisi, tez izleme raporları ve doktora tez çalışmasından oluşur. Programın toplam yükü, her eğitim-öğretim döneminde en az 60 AKTS olmak üzere toplamda en az 240 AKTS kredisidir.
- Lisans derecesi ile doğrudan doktora programına kabul edilen öğrenciler için program; en az 42 (kırk iki) yerel krediden oluşan 14 (on dört) ders, seminer dersi, Araştırma Yöntemleri ve Bilimsel Etik dersi, doktora yeterlik sınavı, tez önerisi, tez izleme raporları ve doktora tez çalışmasından oluşur. Programın toplam yükü, her eğitim-öğretim döneminde en az 60 AKTS olmak üzere toplamda en az 300 AKTS kredisidir.
- Araştırma Yöntemleri ve Bilimsel Etik dersini daha önce herhangi bir lisansüstü program kapsamında başarıyla tamamlamış olan öğrenciler için ilgili ders, üniversitenin intibak esasları çerçevesinde muafiyet kapsamında değerlendirilebilir.
- Tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrencilerin, lisansüstü eğitimin ilk dört yarıyılı içerisinde almaları gereken derslerden, Araştırma Yöntemleri ve Bilimsel Etik ile Seminer dersleri hariç olmak üzere en az dört dersinin kayıtlı oldukları Anabilim/Anasanat Dalı müfredatında yer alması zorunludur.
- Lisans derecesi ile kabul edilen doktora öğrencilerinin ise ilk altı yarıyıl içerisinde almaları gereken derslerden, Araştırma Yöntemleri ve Bilimsel Etik ile Seminer dersleri hariç olmak üzere en az sekiz dersinin kayıtlı oldukları Anabilim/Anasanat Dalı müfredatında yer alması gerekmektedir.
Bilimsel hazırlık dersleri hariç bir dersten başarılı sayılabilmek için en az BB (3,00/4,00) başarı notunun alınması zorunludur. Lisans düzeyinden alınan bilimsel hazırlık düzeyi için başarı notu CC'dir.
Uzmanlık Alan Dersi ve Tez Yükü
- Uzmanlık alan dersi; doktora için 5 (beş) saat/hafta teorik olarak yapılır. Yerel kredisi 0 (sıfır) olup, AKTS değeri 20 (yirmi)’dir. Gün ve saatleri haftalık ders programında belirtilir.
- Tez dersi 1 (bir) saat/hafta uygulama olarak yapılır. Yerel kredisi 0 (sıfır) olup, AKTS değeri için 40 (kırk)’dır. Gün ve saatleri haftalık ders programında belirtilir.
- Tez öneri aşamasını başarmış doktora öğrencileri danışmanı tarafından açılan lisansüstü tez ve/veya uzmanlık alan derslerine kayıt takvimi içerisinde kayıt yaptırmak zorundadır. Bu dersler yıl boyunca ve akademik yarıyıllardan bağımsız olarak danışmanlığı devam eden öğrencinin azami öğrenim süresi boyunca devam eder. Öğrenci mezun olunmak istenilen yarıyılda tez ve uzmanlık alan dersine kaydını yapmış olmalıdır.
Yeterlik Sınavı
- Yeterlik sınavı, yerel kredili/kredisiz derslerini tamamlayan öğrencinin alanındaki temel konular ve kavramlar ile doktora çalışmasıyla ilgili bilimsel araştırma derinliğine sahip olup olmadığının ölçülmesidir. Bir öğrenci bir yılda en fazla iki kez yeterlik sınavına girer.
- Yeterlik sınavları EYK kararı ile belirlenen takvime göre güz ve bahar yarıyıllarında olmak üzere yılda iki defa yapılır.
- Yeterlik sınavları, doktora/sanatta yeterlik komitesi tarafından düzenlenir ve yürütülür.
- Programın öngördüğü ders/yerel kredi koşullarını sağlayan;
- Tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler, en geç beşinci yarıyıl sonuna kadar,
- Lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler, en geç yedinci yarıyıl sonuna yeterlik sınavına girmek zorundadır.
- Yeterlik sınavı başarılı/başarısız olarak değerlendirilir. Sınava girmeyen öğrenci başarısız sayılır.
- Yeterlik sınavına girmeyen veya başarısız olan öğrenci bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır. Yeterlik sınavında ikinci kez başarısız olan öğrencinin ilişiği kesilir.
- Öğrenci yeterlik sınavı için başvurusunu e-Enstitü üzerinden yapar. Enstitü, sınava girecek öğrencilerin listesini Anabilim/Anasanat Dalı Başkanlığına bildirir.
- Yeterlik sınavları öğretim elemanları, lisansüstü öğrencilerin ve alanın uzmanlarından oluşan dinleyicilerin katılımına açık olarak yapılır.
- Yeterlik sınavı, yazılı sınav ve sözlü sınav olmak üzere iki bölümden oluşur.
- Yazılı sınav, yeterlik sınav jürisi tarafından yapılır.
- Yeterlik yazılı sınavı, Anabilim/Anasanat Dalı bünyesinde oluşturulan program için tanımlanan lisansüstü düzeyindeki dersleri kapsar.
- Yazılı sınav en fazla 120 dakikadır.
- Öğrenci yeterlik yazılı sınavından en az 70/100 puan almalıdır. Yeterlik yazılı sınavdan başarılı olamayan öğrenci sözlü sınava giremez.
- Yeterlik sözlü sınavından en az 50/100 puan alınmalıdır.
- Yeterlik yazılı ve sözlü sınav aritmetik ortalaması en az 70/100 puan olmalıdır.
- Yeterlik yazılı ve sözlü sınavlarının her birinden en az gerekli puan koşulunu sağlayamayan öğrenci başarısız sayılır.
- Başarısız olan öğrenci bir sonraki sınav döneminde yeniden sınava başvurur ve başarısız olduğu bölümden sınava tabii tutulur. Başvuru yapmayan veya sınava girmeyen öğrenci yeterlik sınavından ikinci kez başarısız sayılır. İkinci kez başarısız olan öğrencinin ilgili program ile ilişiği kesilir.
- Sınav evrakları yeterlik sözlü sınavını takip eden 3 (üç) gün içinde Anabilim/Anasanat Dalı tarafından, tutanakla Enstitüye iletilir.
- Sınavlar Enstitü tarafından belirlenen tarihler içerisinde doktora/sanatta yeterlik komitesinin ilan ettiği tarih ve yerde yapılır.
- Yeterlik sınav jürisi, yeterlik sınavını başaran bir öğrencinin, ders yükünü tamamlamış olsa bile, toplam kredi miktarının üçte birini geçmemek şartıyla fazladan ders/dersler almasını isteyebilir. Öğrenci, Enstitü kararıyla belirlenecek dersleri başarmak zorundadır.
Tez Önerisi Savunması
- Doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci, en geç 6 (altı) ay içinde, yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini yazılı olarak savunma tarihinden 15 (onbeş) gün önce tez izleme komitesine iletir ve e-Enstitü üzerinden başvurusunu yapar. Tez öneri savunması danışman tarafından oluşturulan toplantı tarihinde tüm üyelerin hazır bulunduğu komite önünde sözlü olarak gerçekleştirilir.
- Tez izleme komitesi, öğrencinin sunduğu tez önerisinin kabul, düzeltme veya reddine salt çoğunlukla karar verir. Düzeltme için öğrenciye bir ay süre verilir ve öğrenci yeniden tez öneri savunmasına alınır. Bu süre sonunda kabul veya ret yönünde salt çoğunlukla verilen karar, Anabilim/Anasanat Dalı Başkanlığına bir tutanak ile iletilerek toplantı tarihinden itibaren en geç 3 (üç) iş günü içinde Anabilim/Anasanat Dalı Başkanlığınca Enstitüye bildirilir.
- İkinci kez tez öneri savunmasına girecek öğrenci, tez önerisinden başarısız olduğu tarihten itibaren, programa aynı danışmanla devam etmek isterse 3 (üç) ay içinde, danışmanını ve tez konusunu değiştirmek isterse 6 (altı) ay içinde yeniden tez önerisi savunmasına alınır. Danışmanın ve tez konusunun değişmesi durumunda yeni bir tez izleme komitesi oluşturulur.
- Süresi içerisinde tez önerisini yazılı olarak vermeyen, savunma yapmayan veya tez önerisi reddedilen öğrenci, tez öneri savunmasından başarısız sayılır.
- Bir öğrenci en fazla iki kez tez öneri savunmasına girebilir. Tez öneri aşamasında iki defa başarısız bulunan öğrencinin ilişiği kesilir.
- Tez öneri savunmasından başarılı olan öğrenci tez konusunu değiştirmesi durumunda, tez konusunun EYK kararı ile değişmesinden itibaren aynı danışman ile 3 (üç) ay içinde, tez konusu ile birlikte danışmanını da değiştirmesi durumunda ise 6 (altı) ay içinde yeniden tez savunmasına alınır. Bu sürelerde tez önerisini yazılı olarak vermeyen, savunma yapmayan veya tez önerisi reddedilen öğrenci, tez öneri savunmasından başarısız sayılır.
Tez İzleme
- Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda iki kez toplanmak zorundadır.
- Tez izleme komite toplantılarını, tez danışmanı organize eder.
- Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine tez çalışmasının gelişimi ile ilgili yazılı bir rapor iletir. Başvuru, e-Enstitü aracılığıyla öğrenci tarafından yapılır ve danışmanın belirleyeceği toplantı tarihinde tüm üyelerin hazır bulunduğu komite önünde sözlü olarak tez izleme raporu sunulur. Bu raporda, yapılan çalışmalar ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Verilen karar, Anabilim/Anasanat Dalı Başkanlığına bir tutanak ile iletilerek toplantı tarihinden itibaren en geç 3 (üç) iş günü içinde Anabilim/Anasanat Dalı Başkanlığınca Enstitüye bildirilir.
- Süresi içerisinde tez çalışmasının gelişimi ile ilgili yazılı bir rapor sunmayan veya değerlendirme raporu Enstitüye iletilmeyen öğrenci, tez izleme raporundan başarısız sayılır. Tez izleme başvurusu yapmış öğrencinin mazereti oluşması durumunda, mazeretin oluştuğu tarihten itibaren en geç 15 (on beş gün) içinde Anabilim/Anasanat Dalı Başkanlığına bir dilekçeyle başvurur. Anabilim/Anasanat Dalı başkanlığının görüşü ve EYK kararıyla öğrenci ilgili dönem tez izleme raporundan muaf tutulabilir.
- Tez izleme raporundan üst üste 2 (iki) kez veya aralıklı olarak 3 (üç) kez başarısız bulunan öğrencinin ilişiği kesilir.
Tez İzleme Komitesi (TİK)
- Yeterlik sınavında başarılı bulunan öğrenci için; danışmanın önerisi, Anabilim/Anasanat Dalı Başkanlığının görüşü ve EYK kararı ile en geç bir ay içinde tez izleme komitesi oluşturulur.
- Tez izleme komitesi 3 (üç) öğretim üyesinden oluşur. Komitede tez danışmanından başka, Enstitü Anabilim/Anasanat Dalı içinden ve Üniversite dışından birer üye yer alır. Enstitü Anabilim/Anasanat Dalı içinden belirlenecek komite üyesi, tez çalışmasının gerekli kıldığı durumlarda danışman önerisi, Anabilim/Anasanat Dalı görüşü ve EYK kararıyla diğer Anabilim/Anasanat Dallarından da belirlenebilir.
- İkinci tez danışmanının atanması durumunda ikinci tez danışmanı dilerse üye haklarına sahip olmaksızın komite toplantılarına katılabilir.
- Danışman gerekçeli önerisi, Enstitü Anabilim/Anasanat Dalı Başkanının görüşü ve EYK kararı ile komite üyelerinde değişiklik yapılabilir.
- Öğrencinin birinci derece yakınları komite üyesi olarak atanamaz.
Mezuniyet Koşulları
Öğrencinin doktora programlarından mezun olabilmesi için;
- Doktora programları için tanımlı olan azami süre içinde ders, kredi, AKTS koşullarını sağlaması, AGNO değerinin en az 3.00/4.00 olması ve tez sınavından başarılı olması gerekir.
- Mezun olunmak istenilen yarıyılda tez ve uzmanlık alan dersi kaydını yapmış olması gereklidir.
- En az 3 (üç) tez izleme raporunun sunulması ve başarılı bulunması gerekir.
- İlgili lisansüstü program için Yıldız Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Ve Öğretim Yönetmeliği Uygulama Usul Ve Esasları Madde 41’de belirtilen yayın şartının sağlanmış olması gerekir.
- Danışman ile jüri üyeleri tarafından imzalanmış ve ciltlenmiş tezin en az 3 (üç) kopyasını tez savunma sınavı tarihinden itibaren 1 (bir) ay içinde Enstitüye teslim etmesi ve tezin şekil yönünden uygun olması gerekir.
Kayıt Silme (Başarısız Olma)
Doktora programına kayıtlı öğrencilerin, program için belirlenen azami süreler içerisinde tüm akademik yükümlülüklerini başarıyla tamamlamaları gerekmektedir.
- Yıldız Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği Uygulama Usul ve Esasları kapsamında belirlenen kredili ve kredisiz ders yükünü; yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenciler için dört yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilen öğrenciler için altı yarıyıl sonunda en az 3,00/4,00 genel ağırlıklı not ortalaması (AGNO) ile tamamlayamayan,
- Doktora yeterlik sınavında iki kez başarısız olan,
- Tez önerisi değerlendirme sürecinde iki kez başarısız olan,
- Tez izleme komitesi değerlendirmelerinde üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan,
- Tez savunma sınavına girme koşullarını yerine getiremeyen veya tez savunma sınavına katılmayan,
- Tez çalışması jüri tarafından başarısız bulunarak reddedilen, Ayrıca, azami öğrenim süresi içerisinde tez savunma sınavında başarısız olan veya tez savunma sınavına katılmayan,
Tez savunma sınavında başarılı olmakla birlikte, belirlenen süreler içerisinde tez teslimi ve şekil uygunluğu şartlarını yerine getirmeyen,
öğrencilerin Üniversite ile ilişiği kesilir.
Lisans Derecesi ile Doktora Programlarından Tezli Yüksek Lisans Programlarına Öğrenci Kabulü
- Lisans derecesi ile Üniversite doktora programına kabul edilmiş öğrenciler, en geç dördüncü dönemin sonunda aynı isimli tezli yüksek lisans programına geçiş talebinde bulunabilir.
- Bu kapsamda başvuru yapacak öğrencilerin; Madde 19’da belirtilen ders yükünü tamamlamış olması gerekir.
- Başvurular, akademik takvimde ilan edilen lisansüstü başvuru tarihlerine uygun olarak Anabilim/Anasanat Dalı Başkanlığına yapılır. Yapılan başvurular Anabilim/Anasanat Dalı Başkanlığı tarafından Enstitüye iletilir.
- Başvurular, EYK tarafından değerlendirilir ve sonuçlandırılır.
- Bu kapsamda geçişi kabul edilen öğrencilerin aldığı tüm dersler sayılır.
- Lisans derecesi ile doktora programında geçirilen öğrenim süresi, tezli yüksek lisans programındaki öğrenim süresine dâhil edilir. Öğrenci tezli yüksek lisans için belirlenen toplam azami süre içerisinde tez çalışmasını tamamlamak zorundadır.